Vaste lezers van deze weblog denken waarschijnlijk dat ik me alleen maar laatdunkend zal kunnen uiten over Pearl Harbor, de recordbrekende actiefilm van Michael Bay uit 2001. Niets is minder waar. Ik deins er zelfs niet voor terug om onverbloemd te verklaren dat dit huzarenstukje van Michael Bay beter is dan Armageddon, zijn epische meesterwerk uit 1998 dat ons allemaal de ogen opende, ontroerde en inspireerde.

Pearl Harbor, de eerste film die zonder enige schijnbare moeite perfectie weet voorbij te streven, verhaalt over het noodlot van twee jonge piloten en hun gemeenschappelijke liefde voor een mooie zuster, gezet tegen de achtergrond van de verachtelijke aanval van Japan op Pearl Harbor in de Tweede Wereldoorlog. Het is een hartverkillend én -verwarmend verhaal over heldhaftigheid, opoffering en emotionele verscheurdheid die zelfs de meest sceptische kijker mee zal sleuren op een zoektocht naar wereldvrede.

In de allereerste minuten van deze klassieker wordt al duidelijk dat we hier niet met een doorsnee patriottistische actiefilm te maken hebben. Een aangrijpende scène over Danny en Rafe, twee kleine jongens die beiden de vurige wens hebben om later vliegenier te worden, gaat naadloos over in een scène waarin twee roekeloze piloten (Josh Hartnett en Ben Affleck op hun artistieke hoogtepunt) baldadige stunts uithalen met hun vliegmachines (tot grote ergernis van hun gezagvoerder, een glansrol van Alec Baldwin). Als kijker word je hier aan het denken gezet: zijn dit diezelfde twee jongens als bij aanvang van de film? De kreet 'Look out, Danny!' bevestigt ons vermoeden. De film barst van dit soort prachtige vondsten.

Ook geschiedkundig laat de film geen steekjes vallen. We krijgen een gedegen inzicht in de beweegredenen van de Japanners om Pearl Harbor aan te vallen middels voor iedereen begrijpelijke uitlatingen. 'Alle schepen liggen bij elkaar. Een ideaal doelwit.' horen we een strategisch Japans brein ontvallen. Een gelegerde techneut die zijn bootontwerp toelicht meldt: 'Houten vinnen. Daarmee kunnen ze door het ondiepe water.'. Het zijn dit soort kleine, herkenbare momenten die de historie omtrent deze aanval op Pearl Harbor niet alleen verdomd interessant maken, maar je als kijker ook doet realiseren dat Japanners ook maar mensen zijn. Mensen van vlees en bloed die zich door de politieke situatie destijds genoodzaakt zagen de onherroepelijke beslissing te maken een bladzijde in de wereldgeschiedenis zwart te blakeren.

Een film dat een heldhaftig oorlogsverhaal op zo’n weergaloze wijze weet te combineren met een hartstochtelijke ménage à trois schreeuwt natuurlijk om een begeleidende soundtrack om u tegen te zeggen. En dat is hier dan ook het geval: opwellende strijkers benadrukken de spanning, monterheid of hartstocht die van het beeld afspat. Als u even niet weet hoe u zich behoort te voelen bij een bepaalde scène dan slaan de georkestreerde klanken direct elke vorm van twijfel uit uw waarnemend gestel.

Het hart van de film wordt gevormd door de vrouw waar de heren om vechten: Evelyn Johnson (Kate Beckinsale). Beckinsale bewijst in deze film wederom méér te zijn dan een knap smoeltje alleen. Ze zet Johnson neer met een emotionele impact die haar weerklank niet gekend heeft sinds Oksana Akinshina ons in Lilja 4-ever meenam in de wereld van de gedwongen kinderprostitutie. Beckinsale schittert als vrijgevochten zuster die zich niet makkelijk laat inpalmen door de charmes van de soldaten die ze verzorgt, en zoals alle vrouwen in de jaren veertig pikt ze het niet zomaar als een man plompverloren zijn arm om haar middel legt. Evelyn Johnson staat symbool voor de thuisblijvende vrouw destijds: sterk, een Weegschaal en haar man bij terugkeer fier saluerend, met de rechterhand strak tegen het voorhoofd gezet.

Maar er is ook ruimte voor hilariteit. Stotterende, roodharige soldaat Red is het meest komische bijfiguur sinds de verwarde zakenman uit El Viento se llevó lo qué, en de stuntelige capriolen die Rafe uithaalt om zuster Evelyn eigen te maken brengen herinneringen aan Monty Python naar boven.

Overigens blijkt ook dat Japanners van origine geen kwaad in de zin hadden: als reactie op een krijgsman die hem geniaal noemt zegt een Japanse generaal: 'Wie geniaal is zou een oorlog vermijden.', en daar heeft hij natuurlijk gelijk in. Evenwel moeten we oorlogen niet per definitie veroordelen. Stelt u zich eens voor dat Michael Bay niet geïnspireerd geraakt zou zijn door deze historische gebeurtenis van het Japanse bombardement op de Amerikaanse vloot. Dan zouden we het in elk opzicht uitblinkende Pearl Harbor nooit hebben kunnen zien. Een klein oorlogsdrama op zichzelf.

En zeg nou zelf: gebeuren de meest bizarre dingen niet in het echt, in plaats van in films? Wie had verwacht dat Danny zijn leven zou opofferen voor zijn vaderland? En zo de onvermijdelijke keuze van Evelyn tussen de twee mannen die ze liefheeft een stuk makkelijker zou maken?

Het wachten is op de sequel. Geruchten gaan dat een begaafde magiër aan de cast wordt toegevoegd. Deze wekt Danny weer tot leven, zodat hij samen met Rafe en Evelyn opnieuw de strijd aan kan gaan met de Japanners. Pearl Harbor II: Samurai Attack wordt verwacht in mei 2005.